Köpeklerin kendi dışkılarını veya başka hayvanların dışkısını yemesine koprofaji denir. Sahipler için itici olsa da köpeklerde oldukça sık görülen bir davranıştır ve özellikle yavru köpeklerde daha yaygındır. Nedenleri arasında merak ve keşif, açlık hissi, sindirilmemiş besinlerin dışkıyı cazip hâle getirmesi, stres ve dikkat çekme ile emilim veya iştahı etkileyen sağlık sorunları sayılabilir. En etkili önlem, dışkıyı hemen toplamak ve köpeğe alternatif bir davranış öğretmektir.
Koprofaji ne kadar yaygın?
Kaliforniya Üniversitesi Davis'te yürütülen ve köpek sahiplerinin anketlerine dayanan bir araştırmaya göre her altı köpekten biri "ciddi" düzeyde dışkı yiyor; köpeklerin önemli bir bölümünde ise bu davranış en az bir kez gözlemleniyor. Araştırmada dışkı yiyen köpeklerin büyük kısmının taze dışkıyı tercih ettiği bildirildi. Araştırmacılar bunun, köpeklerin atası kurtlarda yuvayı temiz tutmaya yönelik eski bir davranışın kalıntısı olabileceğini düşünüyor.
Kaynak: American Kennel Club: Köpekler neden dışkı yer?
Köpekler neden dışkı yer?
| Neden | Açıklama |
| Yavruluk ve keşif | Yavrular çevrelerini ağızlarıyla tanır; anne köpek de yavrularının dışkısını temizler. |
| Sindirilmemiş besin | Dışkıda fazla miktarda sindirilmemiş besin varsa koku ve tadı cazip gelebilir. |
| Açlık veya yetersiz porsiyon | Öğün düzeni ve miktarı köpeğin ihtiyacını karşılamıyor olabilir. |
| Stres ve can sıkıntısı | Uzun süre yalnız kalan veya yeterince uyarılmayan köpeklerde görülebilir. |
| Ceza ve dikkat çekme | Tuvalet kazası sonrası cezalandırılan köpek "kanıtı ortadan kaldırmayı" öğrenebilir. |
| Sağlık sorunları | Besin emilimini azaltan, iştahı artıran veya sindirimi bozan durumlar dışkıya ilgiyi aniden artırabilir. |
Kaynak: VCA Animal Hospitals: Köpeklerde koprofaji
Sağlık sorunu olduğunu gösteren işaretler
Davranış yetişkin bir köpekte aniden başladıysa veya kilo kaybı, ishal, kusma, aşırı iştah ya da tüylerde matlaşma eşlik ediyorsa veterinerinize başvurun. Bağırsak parazitleri, sindirim enzimi eksikliği, emilim bozuklukları ve iştahı artıran bazı hastalıklar ile ilaçlar bu davranışla ilişkili olabilir. Dışkı yiyen köpekler parazit ve enfeksiyon etkenleriyle de daha sık karşılaşır; bu yüzden parazit kontrolünü düzenli yaptırmak önemlidir. Ayrıntılar için iç ve dış parazit rehberimize göz atabilirsiniz.
Köpeğin dışkı yemesi nasıl önlenir?
- Dışkıyı hemen toplayın: En etkili ve en basit yöntemdir. Bahçede ve yürüyüşlerde ortamı temiz tutmak davranışın tekrar etme fırsatını ortadan kaldırır.
- Tasma ile kontrollü yürüyüş yapın: Riskli alanlarda köpeğinizi tasmalı gezdirin ve dışkıya yöneldiğinde dikkatini başka yöne çekin.
- "Bırak" ve "gel" komutlarını öğretin: Köpeğiniz dışkıdan uzaklaştığında hemen ödüllendirin. Böylece daha cazip bir alternatif sunmuş olursunuz.
- Tuvalet sonrası ödül verin: Köpeğiniz tuvaletini yaptıktan sonra yanınıza gelirse ödül verin; bu, dışkıyla ilgilenmek yerine size dönmeyi alışkanlık hâline getirir.
- Ceza vermeyin: Tuvalet kazaları sonrası azarlamak veya burnunu dışkıya sürtmek davranışı artırabilir.
- Beslenmeyi gözden geçirin: Mamanın kalitesini, öğün sayısını ve porsiyonu veterinerinizle değerlendirin. Mama değiştirecekseniz mama geçiş rehberimizdeki kademeli planı uygulayın.
- Zihinsel ve fiziksel aktiviteyi artırın: Kokulu oyunlar, bulmaca mama kapları ve düzenli yürüyüşler can sıkıntısına bağlı davranışları azaltır.
- Kedi kumuna erişimi engelleyin: Evde kedi varsa kum kabını köpeğin ulaşamayacağı bir yere yerleştirin.
Yavru köpeklerde koprofaji geçer mi?
Yavru köpeklerin çoğunda bu davranış büyüdükçe ve tuvalet eğitimi oturdukça azalır. Bu süreçte ortamı temiz tutmak, tuvalet eğitimini olumlu pekiştirmeyle sürdürmek ve yeterli oyun sağlamak alışkanlığın yerleşmesini önler. Tuvalet eğitimi için yavru köpeklerde tuvalet eğitimi yazımıza bakabilirsiniz.
Probiyotik veya takviyeler işe yarar mı?
Dışkı yemeyi kesin olarak durduran bir takviye yoktur; piyasadaki caydırıcı ürünlerin etkisi de köpekten köpeğe değişir. Sindirim düzeniyle ilgili bir sorun varsa veteriner, beslenme düzenlemesi ve gerekirse sindirim sistemini destekleyen ürünler önerebilir. Pawgus Probiotic + Prebiotic, köpekler için hazırlanmış ve sindirim sistemini desteklemeye yönelik bir gıda takviyesidir; dışkı yeme davranışının tedavisi değildir. Kullanımı veterinerinizle değerlendirin. Konuyla ilgili ayrıntılar için probiyotik ve prebiyotik rehberimizi okuyabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Dışkı yiyen köpek hastalanır mı?
Kendi dışkısını yemek her zaman hastalık yapmaz, ancak başka hayvanların dışkısı parazit, virüs ve bakteri taşıyabilir. Düzenli parazit kontrolü ve aşılar bu riski azaltır.
Dışkı yiyen köpeğin ağzı nasıl temizlenir?
Köpeğinize temiz su sunun ve düzenli diş bakımını sürdürün. İnsanlar için üretilmiş ağız gargaraları ve diş macunları köpeklere uygun değildir.
Ananas veya kabak gibi ev yöntemleri işe yarar mı?
Bu yöntemlerin etkinliği bilimsel olarak gösterilmemiştir. En güvenilir yaklaşım ortamı temiz tutmak, eğitim ve gerektiğinde veteriner değerlendirmesidir.
